آشنایی با واحد های اندازه گیری قدیمی

 آشنایی با واحد های اندازه گیری قدیمی

اخیرا با یک سند ملکی قدیمی برخورد کردم که مربوط به منزل مسکونی واقع در محله قدیمی قنبر چشمه مرند بود و در آن واحد های طول حیاط به ذرع نوشته شده بود برای آشنائی بیشتر با این گونه واحدها خواندن مطا لب زیر بدون فایده نخواهد بود . 

واحد های اندازه گیری زمینهای زراعی

1- ده سیر: مقدار زمینی است که ظرفیت پذیرش ده سیر بذر و بار آمدن آن را داشته باشد مساحت متوسط آن 100 متر مربع است

2- نیم من:زمینی است که ظرفیت نیم من بذر و بار دهی آن را داشته باشد حدود 200متر مربع زمین زراعتی است

3- یک من :عبارتست از 400متر مربع زمین زراعتی

4- سهم:یک سهم برابر 6/3 هکتار زمین است که در تقسیمات اراضی سال 1316 تا 1321ش به یک خانواده روستایی واگذار شده بود

واحدهای سنجش طول

  واحدهای سنجش طول که در زیر ذکر می شود محلی است و در مبادله با مغازه داران و پیله وران استفاده می شود

1- یک ناخو: یک ناخو برابر  با چهار انگشت به هم چسپیده است (انگشت سبابه تا انگشت کوچک)

2- وجب:فاصله انگشتان باز(از انگشت کوچک تا انگشت شصت) برای اندازه گیری چوب، زمین، پارچه و..... استفاده می شود

3- نیم گز: از سر آرنج تا نوک انگشت میانی دست می باشد در حالیکه انگشتان کاملا در امتداد آرنج قرار گرفته باشند

4- گز: اگر یک دست کاملا به صورت صاف و کشیده در امتداد شانه قرار گیرد و سر نیز رو به شانه دیگر باشد از نوک بینی تا نوک انگشت میانی دست کشیده یک گز محسوب می شود اندازه تقریبی آن در اشخاص متناسب و متوسط معادل یک ذرع  و یک ذرع معادل ۱۶ گره و هر گره ۵/۶ سانتی متر و درنهایت یک ذرع معادل ۱۰۴ سانتی متر  میباشد. که در اسناد ملکی معمولا یک متر تلقی میگردد.

5- چارک : یک چارک معادل 4/1 گز است(حدود25 سانتیمتر)

6- قد:بلندی قامت شخصی است که شیئ سنجیدنی را اندازه می گیرد معمولا گودی آب یابلندی دیوار یا عمق چاه را با آن می سنجند

7- یک جیغ راه: یک جیغ راه مسافتی در حد یک خیز یا یک صد ارس است

8- فرسخ : یک فرسخ راهیست بیابانی که با قدمهای عادی در یک ساعت طی می شود

9- قدم، یک گام کشیده، واحد اندازه گیری طول است که از پاشنه پای عقب تا نوک پای جلو و حدود یک گز محسوب می شود

10- پا : برای اندازه گیریهای کوچکتر از قدم از پا یعنی از انتهای پاشنه تا سر انگشت یک پا استفاده می کنند